امیر اطهر سهیلی درباره چگونگی شکل‌گیری ایده اولیه فیلم «کاکالوتی» اظهار کرد: ایده این اثر حدود دو سال و نیم پیش شکل گرفت. پیش از آن، فیلمنامه دیگری در حوزه کودک داشتم و بخش زیادی از تمرکزم را بر تولید آن گذاشته بودم، اما پیشنهادهایی از سوی یکی از دوستانم، درباره پرداختن به موضوعی مشخص در فیلمنامه مطرح شد که در صورت انتخاب آن، امکان حمایت مالی و اعتباری نیز وجود داشت. اگرچه در ابتدا این پیشنهاد را نپذیرفتم، مدتی بعد ایده‌های تازه‌ای در ذهنم شکل گرفت که مسیر ساخت «کاکالوتی» را مشخص کرد.
وی ادامه داد: همواره به دنیاهای متفاوت، جهان‌های موازی و مفاهیمی مانند دنیاهای پیش و پس از زندگی علاقه داشته‌ام. با خودم فکر می‌کردم پرداختن به چنین موضوعاتی در قالب داستانی کودکانه تا چه اندازه می‌تواند جذاب باشد و چگونه می‌توان این مفاهیم را با زبانی ساده برای کودکان بیان کرد. بر همین اساس، نگارش نسخه ابتدایی فیلمنامه را آغاز کردم و با استفاده از دیدگاه دوستان و افراد حرفه‌ای، آن را طی حدود ۶ تا هفت ماه به مرحله نهایی رساندم.
کودکان، مشاوران اصلی نگارش فیلمنامه بودند
این کارگردان مشهدی با تأکید بر اهمیت شناخت مخاطب کودک در فرایند تولید فیلم اظهار کرد: از زمانی که ایده داستان در حد یک خط بود تا پایان نگارش فیلمنامه، آن را برای کودکان می‌خواندم تا بدانم آیا برایشان جذاب است و می‌توانند با آن ارتباط برقرار کنند یا خیر. پسرم و تعدادی از کودکان دیگر نیز در این فرایند همراه من بودند و درباره داستان با آن‌ها گفت‌وگو می‌کردم.
سهیلی افزود: گاهی ممکن است بزرگ‌ترها تصور کنند موضوعی برای کودکان جذاب است، اما پس از تعریف آن برای خودشان متوجه شوند که برداشت متفاوتی دارند. به همین دلیل، تلاش کردم تنها به نگاه خودم اکتفا نکنم و از احساسات، برداشت‌ها و نظرات کودکان برای نزدیک‌تر کردن داستان به دنیای ذهنی آن‌ها استفاده کنم.
تقسیم کردن؛ مفهومی فراتر از سهیم شدن در داشته‌ها
وی درباره پیام اصلی فیلم «کاکالوتی» بیان کرد: در اکران دانش‌آموزی جشنواره فیلم کودک، خبرنگاری از کودکان درباره نظرشان نسبت به فیلم و آموخته‌هایشان پرسیده بود که بسیاری از آن‌ها به اهمیت تقسیم کردن و شریک شدن در داشته‌ها اشاره کردند. به اعتقاد من، تقسیم کردن مفهومی گسترده است که ابعاد مختلفی از زندگی را در بر می‌گیرد و حتی بزرگ‌ترها نیز ممکن است به همه جنبه‌های آن توجه نداشته باشند.
این کارگردان ادامه داد: از تقسیم عشق و محبت گرفته تا مسائل معنوی و مالی و حتی اختلاف‌هایی که در فعالیت‌ها و پروژه‌های مشترک به وجود می‌آیند، می‌توان ردپای این مفهوم را دید. گاهی افراد درباره سهمی که دریافت کرده‌اند یا مسئولیتی که پذیرفته‌اند، دچار اختلاف می‌شوند؛ بنابراین تقسیم کردن تنها به مسائل مادی محدود نیست و در روابط انسانی و مشارکت افراد در زندگی نیز اهمیت دارد.
سهیلی با اشاره به تلاش خود برای انتقال این مفهوم به مخاطب کودک گفت: برای مثال، اگر دوناتی را به تنهایی بخوریم، تمام آن را برای خود نگه می‌داریم، اما با تقسیم آن، هر فرد سهم کمتری دریافت می‌کند و در عین حال، احساس بهتری از سهیم شدن با دیگری به دست می‌آورد. هدفم این بود که کودکان از طریق داستان با این مفهوم مواجه شوند و در پایان دریابند که تقسیم کردن و سهیم شدن در داشته‌ها، بخشی مهم از معنای زندگی است.
۱۸۰۰ کودک برای انتخاب بازیگران «کاکالوتی» تست دادند
سهیلی درباره روند انتخاب بازیگران کودک اظهار کرد: انتخاب بازیگران فرایندی دشوار بود و در مجموع از حدود ۱۸۰۰ کودک تست گرفته شد. برای این منظور به مؤسسات بازیگری، مدارس، مهدکودک‌ها و مراکز مختلف مراجعه کردیم و پس از دریافت مجوزهای لازم، امکان ارزیابی کودکان فراهم شد. همچنین فراخوان عمومی منتشر کردیم و گروه‌های مختلف در نقاط گوناگون به گرفتن تست پرداختند.
وی افزود: پس از ارزیابی‌های اولیه، حدود ۳۰۰ کودک برای حضور در دوره‌های تخصصی انتخاب شدند. این کودکان در کلاس‌های بازیگری، بدن، بیان، خوانندگی، اسب‌سواری، ووشو، شمشیربازی و ورزش باستانی شرکت کردند و آموزش‌هایی نیز در زمینه عروسک‌گردانی و نحوه تعامل با عروسک‌ها دیدند.
این کارگردان مشهدی ادامه داد: در این فرایند از حدود ۱۰ تا ۱۵ استاد حوزه بازیگری سینما و تئاتر کمک گرفتیم. پس از حدود سه ماه آموزش، استادان به کودکان امتیاز دادند و گزینه‌های مناسب‌تر برای مراحل بعدی انتخاب شدند. در انتخاب نهایی نیز علاوه بر توانایی بازیگری، ویژگی‌هایی مانند چهره، اندام و قد کودکان متناسب با نقش‌های موردنظر بررسی شد تا ترکیب مناسبی از بازیگران برای شخصیت‌های داستان شکل بگیرد.
استقبال مخاطبان از «کاکالوتی» در جشنواره فیلم کودک
سهیلی درباره بازخورد مخاطبان در سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان گفت: استقبال از فیلم بسیار خوب بود. تماشای اثر در کنار کودکان و نوجوانان برایم تجربه‌ای ارزشمند بود، زیرا حضور در کنار مخاطبان اصلی فیلم، امکان مشاهده مستقیم واکنش‌های آن‌ها را فراهم می‌کند.
وی درباره طراحی عروسک‌های فیلم و حضور آن‌ها در نشست خبری اثر اظهار کرد: عروسک‌های حاضر در فیلم در نشست خبری نیز حضور داشتند و به‌عنوان بازیگران اثر روی صندلی‌ها نشستند؛ اتفاقی متفاوت با نشست‌های معمول فیلم‌ها که اغلب بازیگران شناخته‌شده در آن‌ها حضور دارند.
این کارگردان مشهدی درباره وضعیت سینمای کودک در مشهد و خراسان رضوی بیان کرد: فعالیت‌های این حوزه را به صورت کاملاً مستمر رصد نکرده‌ام، اما به دلیل دغدغه نسبت به سینمای خراسان و مشهد، تلاش می‌کنم آثار خوب هنرمندان این منطقه را دنبال کنم. به نظرم در حوزه سینمای نوجوان فعالیت‌هایی وجود دارد، اما سینمای کودک با کمبود آثار شاخص مواجه است.
سهیلی با انتقاد از کیفیت برخی آثار تولیدشده در این حوزه افزود: بعضی از فیلم‌هایی که با عنوان فیلم کودک تولید می‌شوند، با مشارکت مؤسسات بازیگری و دریافت هزینه از خانواده‌ها ساخته شده‌اند، اما از نظر کیفیت و قابلیت عرضه در سطح مطلوبی قرار ندارند؛ به‌گونه‌ای که برخی از آن‌ها حتی امکان پخش تلویزیونی پیدا نکرده‌اند. صرف تولید فیلمی با حضور کودکان، لزوماً به معنای تولید اثری باکیفیت و قابل عرضه برای مخاطب نیست.
وی با اشاره به وضعیت سینمای کودک در کشور تصریح کرد: این حوزه با کم‌توجهی مواجه است و حتی در جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان نیز، با وجود تعداد زیاد آثار متقاضی، تعداد فیلم‌هایی که از نظر محتوا و کیفیت قابل تأمل باشند، محدود است.
سهیلی خاطرنشان کرد: سینمای کودک برای رشد و ادامه مسیر به توجه بیشتری نیاز دارد. تولید آثار در این حوزه باید با حساسیت نسبت به داستان، محتوا و کیفیت ساخت دنبال شود؛ زیرا برای ارتباط مؤثر با کودکان باید جهان، نیازها و شیوه برقراری ارتباط آن‌ها با داستان را به درستی شناخت. تولید آثار باکیفیت می‌تواند به تقویت سینمای کودک و گسترش ارتباط فیلم‌سازان با مخاطبان این گروه سنی کمک کند.