اگر به چند بارندگی پروپیمان بهاری اخیر دل خوش نکنیم، خوب میدانیم نفس منابع آبی به شماره افتاده است و همچنان خالی بودن سدها، اصلی ترین دغدغهای است که مشهد و شهروندان این شهر را تهدید میکند و این وضعیت گواه آن است که خبری از ترسالی و امید بستن به بارانهای بهاری نیست.
وضعیت آب مشهد تازه نیست و مسئولان و رسانهها درباره آن بارها گفته و به انواع روشهای اجرایی و تبلیغاتی توسل جستهاند تا آب و مصرف بهینه آن، به هر ترتیبی هست، مدیریت شود. در این باره نکته مشترک و مورد تأکید همه مسئولان بر نقش و جایگاه مردم و اصناف برای مدیریت وضعیت است.
تأکیدات مردمی
در این باره غالب شهروندان نیز دغدغه مسئولان را برای وضعیت آب دارند. نمونه این دغدغه شهروندان درباره فعالیت برخی اصناف نظیر کارواشها ست. برخی از شهروندان معتقدند که این نظارت و پایشها کافی به نظر نمیرسد. شهروندانی نیز با ارسال پیام به سامانه پیامکی شهرآرا سؤالاتی درباره نوع آب مصرفی کارواشها پرسیدهاند. دغدغه مشترک آنها این سؤال است که آیا از آب شرب برای شست وشوی خودروها استفاده میشود؟
به اعتقاد شهروندان یکی از مصداقهای بارز هدررفت اساسی آب، بی مبالاتیهایی است که ممکن است در کارواشها رقم بخورد و شست وشوی خودرو را با آب شرب انجام دهند.
به گواه آمار و ارقامی که متصدیان این صنف ارائه میدهند، برای هر ماشین حداقل سی لیتر آب استفاده میشود. با یک حساب سرانگشتی و ورود حداقل سی خودرو به هر کارواش در شبانه روز برای شست وشو، در نظر بگیرید فقط در یک کارواش چه میزان آب هدر میرود.
بازدید میدانی صدای مردم شهرآرا، از کارواشهای سطح شهر است و دغدغههای شهروندانی که نگران محیط زیست و اسراف این مایه حیاتی هستند.
شست وشوی ماشین و هدررفت بیشتر آب
یکی از دست اندرکاران کارواشی بزرگ در وسط شهر میخواهد اسمی از واحد صنفی و حتی نشانی کارواشش نیاوریم، با این تعهد شروع به توضیحات کارش میکند. از سختیهای کارش میگوید که در زمستان و پاییز به خاطر شرایط جوی، کار و کاسبی درست و حسابی ندارند. بهار هم بارندگیها بر کارشان تأثیر میگذارد.
اما خودش هم بر این موضوع صحه میگذارد که شست وشوی ماشینها با آب شرب، کار درستی نیست. از او درمورد راه حل میپرسم، پاسخ میدهد: اجازه چاه زدن نمیدهند. بازچرخانی آب هم راهکار خوبی است که همه کارواشها نمیتوانند آن را انجام دهند و سیستم و دستگاهش را ندارند.
شست وشوی خانگی یا کارواش؟
شهروندی که خودرو ۲۰۶ خود را برای شست وشو به کارواش حوالی منطقه قرنی آورده است، میگوید: من همیشه تصور میکردم این آب نباید آب شرب باشد، اما از وقتی فهمیدم که از آب شرب برای شست وشوی ماشین استفاده میکنند دو ماه یک بار ماشینم را برای نظافت میآورم.
نکته دیگری که این شهروند به آن اشاره دارد بررسی میزان مصرف آب برای شست وشو در کارواش یا شست وشوی خانگی است. او در این باره میگوید: معتقدم در خانه اگر بخواهم با رعایت همه موارد ماشین را شست وشو دهم دوبرابر میزانی است که در کارواش آب مصرف میشود. در هر حال هر دو از آب شرب استفاده میشود. در هر کدام مصرف آب کمتر باشد بهتر است که اولویت را به آن بخش بدهیم.
صاحب کارواشی دیگر در حاشیه شهر واقع در بزرگراه بسیج روی خوشی برای گفتوگو نشان نمیدهد. میپرسم: نگران نیستید پسابهای بعد شست وشوی خودروها را روانه باغچهها و گل و گیاه و درخت و جوی و خیابان میکنید؟ این اتفاق آلودگی محیطی ایجاد میکند.
این متصدی کارواش در پاسخ میگوید: چه کار کنیم؟ این آبهای کثیف اگر داخل زمین برود بدتر است. قدیم یادتان نیست که تشت آبهای کثیف آن هم پر از پودر لباس را مادرهایمان روانه باغچه و گل و گیاه میکردند؟ اتفاقا درختها بیشتر ثمر میدادند، اکنون نیز راه دیگری نداریم.
از آب غیرشرب و بدون آلودگی استقبال میکنیم
او در پاسخ به این سؤال که شست وشو با آب غیرشرب آن هم برای خودرو چه ایرادی دارد، میگوید: آب غیرشرب و آلوده ماشین را خوب تمیز نمیکند. با آب شرب اگر حواس کارگر نباشد کلی لک روی ماشین میافتد چه برسد به آب غیرشرب آلوده که فاتحه ماشین را میخواند و حتی ذرات موجود در آن میتواند به رنگ و اجزای ماشین آسیب بزند.
این شهروند در ادامه بیان میکند: تا جایی که اطلاع دارم یک نوع آب غیرشرب فاقد این آلودگیها وجود دارد که دیگر به هر کارواشی سهمیه بدهند ما هم به طور حتم از آب شرب استفاده نمیکنیم.
تعیین حدنصاب مصرف آب
از دوستداران محیط زیست و مشترکان خوش مصرف آب است. این شهروند مشهدی میگوید: با آنکه خانواده چهارنفره داریم، اما تاکنون قبض آب منزلمان بیشتر از ۷۰ هزارتومان نشده است. سعی کردهایم آبهایی که میوه را با آن شست وشو میدهیم پای گل ها و درختان بریزیم.
این شهروند مشهدی از کسانی است که با کم و کیف فعالیت کارواشها و عملکردشان، مخالف است. پیشنهادهایی هم برای شرکت آب و فاضلاب دارد. او میگوید:ای کاش شرکت آب وفاضلاب برای آن واحدهای صنفی بنا به تجهیزات و سطح کارشان حد نصابی در نظر بگیرد یا هرطور شده تدبیری داشته باشد که از آب شرب برای شست وشو استفاده نشود.
پیگیریهایی که بی پاسخ میماند
ماجرای کارواشها و مصرف بی رویه آب شرب برخی از این واحدهای صنفی، با هدف رسیدن به یک راه حل اصولی و استاندارد همان نکاتی بود که با محمود محتشمی، مدیر روابط عمومی شرکت آب و فاضلاب مشهد در میان میگذاریم، اما با وجود بیش از ۱۰ بار پیگیری مکتوب و شفاهی و طرح شفاف موضوع و دراختیار قراردادن پرسشهای خبرنگار تا زمان انتشار این گزارش، هیچ گونه پاسخی ازسوی دست اندرکاران این سازمان دریافت نشد.